Przedruki

Dariusz Sagan

Problem religijnego charakteru teorii inteligentnego projektu (2011)

POBIERZ PLIK (ilość pobrań: 251)

Przedruk z: Studia Philosophica Wratislaviensia 2011, vol. VI, fasc. 4, s. 55-74.

Streszczenie:

Teoria inteligentnego projektu głosi, że pewne zjawiska biologiczne i kosmiczne wskazują na działanie jakiejś nieokreślonej istoty inteligentnej i że jest to wniosek w pełni naukowy. Krytycy odpowiadają, że w istocie teoria inteligentnego jest ideą religijną, ponieważ prawdziwym celem jej zwolenników jest ponowne wprowadzenie nadnaturalistycznych, chrześcijańskich przekonań do nauki, edukacji publicznej i innych sfer kultury zachodniej. Innymi słowy, twierdzi się, że źródło inspiracji tej teorii świadczy o jej religijnym, a więc i nienaukowym, charakterze. Celem niniejszego artykułu jest ocena zasadności tego zarzutu, zarówno w odniesieniu do rzeczywistych poglądów zwolenników teorii inteligentnego projektu, jak i z perspektywy filozofii i historii nauki. Analizowany tu zarzut jest błędnym rozumowaniem, tzw. sofizmatem genetycznym, polegającym na ocenianiu wartości danej idei wyłącznie na podstawie jej pochodzenia. Zarzut taki równie dobrze można postawić zwolennikom teorii naturalistycznych. Co więcej, jest oczywiste, że teorię inteligentnego projektu można sformułować i jest ona sformułowana bez odniesień do jakiejkolwiek doktryny religijnej. Stąd wniosek, że z metodologicznego punktu widzenia zarzut mówiący o rzekomych religijnych motywacjach teoretyków projektu jest bezpodstawną strategią retoryczną, mającą na celu wykluczenie teorii inteligentnego projektu z poważnych dociekań naukowych i że właściwa odpowiedź na tę teorię wymaga, aby jej adwersarze znaleźli inne podstawy dla swojej kontrargumentacji.

Data wstawienia tekstu na stronę: 19 stycznia 2012 r.