Zielonogórska Grupa Lokalna
„Nauka a Religia”

 

Szukaj

Filozoficzne Aspekty Genezy 2011, t. 8
Philosophical Aspects of Origin 2011, vol. 8


Carol E. Cleland

Nauki historyczne, nauki eksperymentalne i metoda naukowa

(Historical Science, Experimental Science, and the Scientific Method)

download-ikona

Przekład z języka angielskiego / Translated from English by: Dariusz Sagan email-ikona website-ikona

Oryginał / Original: Carol E. CLELAND, "Historical Science, Experimental Science, and the Scientific Method", Geology, November 2001, vol. 29, no. 11, s. 987-990.

Streszczenie:

Wielu naukowców sądzi, że istnieje jedna, interdyscyplinarna metoda uprawiania dobrej nauki. Wzorcowe przykłady czerpane są jednak z obrębu klasycznych nauk eksperymentalnych. Czasem, kiedy hipotez o charakterze historycznym nie można testować w kontrolowanych warunkach laboratoryjnych, twierdzi się, że badania historyczne mają gorszą jakość niż badania eksperymentalne. Celem niniejszego artykułu jest wykazanie, na podstawie przykładów z różnych dyscyplin historycznych, że to przekonanie jest błędne. Po pierwsze, pogląd o rzekomej wyższości badań eksperymentalnych wynika z przyjęcia takich koncepcji metodologii naukowej (indukcjonizmu baconowskiego i falsyfikacjonizmu), które mają poważne mankamenty, zarówno na płaszczyźnie logicznej, jak też jako ujęcia rzeczywistych praktyk naukowców. Po drugie, chociaż między metodologiami nauk eksperymentalnych i nauk historycznych zachodzą zasadnicze różnice, związane są one z pewną wszechobecną właściwością świata przyrody - czasową asymetrią przyczynowości. Nie da się zatem utrzymać twierdzenia, że nauki historyczne są pod względem metodologicznym gorsze od nauk eksperymentalnych.

Summary:

Many scientists believe that there is a uniform, interdisciplinary method for the practice of good science. The paradigmatic examples, however, are drawn from classical experimental science. Insofar as historical hypotheses cannot be tested in controlled laboratory settings, historical research is sometimes said to be inferior to experimental research. Using examples from diverse historical disciplines, this paper demonstrates that such claims are misguided. First, the reputed superiority of experimental research is based upon accounts of scientific methodology (Baconian inductivism or falsificationism) that are deeply flawed, both logically and as accounts of the actual practices of scientists. Second, although there are fundamental differences in methodology between experimental scientists and historical scientists, they are keyed to a pervasive feature of nature, a time asymmetry of causation. As a consequence, the claim that historical science is methodologically inferior to experimental science cannot be sustained.

Słowa kluczowe: nauki historyczne, nauki eksperymentalne, metoda naukowa, indukcjonizm baconowski, falsyfikacjonizm.

Keywords: historical science, experimental science, scientific method, Baconian inductivism, falsificationism, method of multiple working hypotheses.

Recenzent / Reviewer: Krzysztof Szlachcic email-ikona website-ikona

Adres recenzenta / Reviewer's address: Uniwersytet Wrocławski, Instytut Filozofii, ul. Koszarowa 3, 51-149 Wrocław, tel. 375-50-58.

Data wstawienia tekstu na stronę: 24 listopada 2011 r.

Published on webpage: 24 November 2011.

Informator

     
  

Jeżeli chcesz otrzymywać informacje o nowościach ZGL "Nauka a Religia", napisz o tym na ten e-mail: darsag@wp.pl

  
     

Odwiedza nas 57 gości oraz 0 użytkowników.