Zielonogórska Grupa Lokalna
„Nauka a Religia”

 

Szukaj

Przedruki


Kazimierz Jodkowski

Wstęp do teorii inteligentnego projektu (2012)

download-ikona

Przedruk z: Fronda 2012, nr 63, s. 16-32.

Fragment:

Idee rozwijane w ramach tzw. teorii inteligentnego projektu (teorii IP) nie są nowe. Przynajmniej pewne wątki i aspekty były znane od dawna, nawet od starożytności, i w każdej epoce. Inteligentnego Projektanta wyraźnie przypomina Platońska koncepcja Demiurga, który wzorując się na ideach, celowo buduje widzialny świat z dostępnego mu materiału. Teleologiczne (inaczej: finalistyczne, czyli celowościowe) wyjaśnianie świata jest możliwe w koncepcji Arystotelesa, który w zestawie rożnych rodzajów przyczyn wymienił m.in. przyczynę celową. O celowym zarządzaniu rzeczami mówił św. Tomasz. Jego tzw. piąta droga („ex gubernatione rerum”) prowadzi do wniosku, że istnieje rozum stwórczy. Newton formułował tzw. dowód fizyko-teologiczny, wedle którego ład panujący w świecie materialnym również świadczy o rozumnym Stwórcy. Listę uczonych i myślicieli ze wszystkich epok, widzących celowość świata i wnioskujących o jego rozumnym stwórcy, można znacznie wydłużyć. Wspomnijmy jeszcze tylko Williama Paleya i jego argument mówiący o znalezionym na wrzosowisku zegarku: jeśli widząc leżący zegarek, wnioskujemy, że został on zbudowany przez inteligentnego zegarmistrza, o ileż mocniej powinniśmy wnioskować o istnieniu rozumnego stwórcy, widząc rośliny i różne organizmy żywe, które przecież znacznie swoim wyrafinowaniem budowy i funkcjonowania przewyższają zegarek.

Paley wskutek zbiegu okoliczności odegrał istotną rolę w ukształtowaniu się koncepcji antyteleologicznej Karola Darwina. Wprawdzie w każdej epoce istnieli wrogowie myśli finalistycznej, ale to dopiero Darwinowi udało się zbudować spójne i przekonujące ujęcie świata ożywionego, pozbawione znamion celowości. Dopiero od czasów Darwina notujemy stopniowy upadek poglądów teleologicznych, dziś istniejących już tylko w szczątkowej formie, a i to tylko w filozofii i teologii. W naukach przyrodniczych teleologia jest praktycznie nieobecna, uważana jest przez przyrodników za typ myślenia nienaukowego.

Data wstawienia tekstu na stronę: 5 lipca 2016 r.

Informator

     
  

Jeżeli chcesz otrzymywać informacje o nowościach ZGL "Nauka a Religia", napisz o tym na ten e-mail: darsag@wp.pl

  
     

Odwiedza nas 113 gości oraz 0 użytkowników.