Zielonogórska Grupa Lokalna
„Nauka a Religia”

 

Szukaj

Przedruki


Piotr Bylica

NDE a empiryczność argumentów na rzecz tezy o dualizmie duszy i ciała w kontekście relacji nauki i religii (2014)

 download-ikona

Przedruk z: Wiesław Dyk (red.), Sozologia systemowa: Noosfera. Człowiek i jego środowisko w aspekcie przyrodniczym, filozoficznym i teologicznym, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego, Szczecin 2014, s. 91-132.

Streszczenie:

W artykule nie interesuje mnie rozstrzyganie, czy stan badań nad doświadczeniami z pogranicza śmierci (near-death experiences – NDE) bądź różne z przytaczanych relacji z tego typu doznań dowodzą istnienia życia po śmierci albo istnienia niematerialnej duszy. Nie przedstawiam też wyczerpującego omówienia wszystkich aspektów związanych z NDE. Interesuje mnie raczej metodologiczny problem samej empiryczności badań nad NDE. Przedstawiam więc naukowe aspekty współczesnych badań nad NDE, ze szczególnym zwróceniem uwagi na luki w wyjaśnieniach tego fenomenu bazujących na naturalistycznym modelu biopsychospołecznym. Jako przykład wyjaśnień wykraczających poza ten model przytaczam badania i wnioski wysuwane przez Pima van Lommela. Analizy dotyczące NDE wykorzystuję jako ilustrację wskazującą na możliwość uprawiania nauki przy przyjęciu takiego rozumienia jej istoty, które z jednej strony zachowuje odwołanie do jej empirycznego zaangażowania, a jednocześnie nie wiąże jej z góry z jedną, określoną ontologią, którą obecnie stanowi ontologia naturalistyczna. Odwołuję się w tym celu także do krytycznych wobec empiryzmu neopozytywistycznego ustaleń metodologii nauki w sprawie roli doświadczenia w nauce oraz do postulatów pluralizmu teoretycznego i metafizycznego wysuwanych przez Paula Feyerabenda. Na tej podstawie proponuję zastąpić ontologiczne sformułowanie przyjmowanego dziś powszechnie naturalizmu metodologicznego, jako koniecznego warunku naukowości, sformułowaniem epistemologicznym. Określam je mianem tolerancyjnego empiryzmu krytycznego. Przyjęcie go za wyznacznik racjonalności naukowej pozwala w kontekście relacji nauki i religii na uniknięcie konieczności akceptacji przez teizm dążący do uzgodnienia z nauką obcej mu metafizyki. Uwikłanie teizmu naturalistycznego w taką ateistyczną metafizykę jest właśnie wynikiem chęci uzgodnienia teizmu chrześcijańskiego z nauką i akceptacji ontologicznego sformułowania zasady naturalizmu metodologicznego, ujmowanego jako warunek racjonalności metody naukowej. Przyjęcie tolerancyjnego empiryzmu krytycznego jako wyznacznika naukowości pozwala więc na uniknięcie konfliktu między nauką i religią na płaszczyźnie ontologicznej.

Data wstawienia tekstu na stronę: 23 stycznia 2015 r.

Informator

     
  

Jeżeli chcesz otrzymywać informacje o nowościach ZGL "Nauka a Religia", napisz o tym na ten e-mail: darsag@wp.pl

  
     

Odwiedza nas 110 gości oraz 0 użytkowników.